Tranh giới đạo đức trong khoa học và nhân văn

Lý giải cho việc tại sao gần đây Trump ngập tràn trên các newsfeed. Trí thông minh nhân tạo, hay bất kì phát minh nào về khoa học, khi đứng trước các giá trị của nhân văn thì luôn gặp phải rất nhiều mâu thuẫn. Ví dụ nhà khoa học chế ra bom nguyên tử, họ xem đó là một thành tựu trong sự nghiệp khoa học của họ, nhưng đối với nhân loại, về khía cạnh nhân tính là một sự tàn sát thảm khốc. Sự điều khiển của các thuật toán trên social media khi đứng trc những thông tin được từng người một viết ra có thể xem là một ví dụ rõ ràng của mâu thuẫn vĩnh hằng này đứng trên phương diện truyền thông. Cảm ơn chị Lan Phương đã viết ra điều này thành câu chữ rất rõ ràng:)

———————————-

Newsfeed với thuật toán mới của Facebook đã làm được một việc kỳ vĩ: nó ra sức đẩy các nội dung tương tác mạnh lên cao và không thương tiếc dìm chết những nội dung được đánh giá không đủ hấp dẫn.

Kết quả là, nó khiến một nội dung nào đó dễ dàng lan toả không bị rào cản nào, như một account chỉ có vài chục bạn bè và khán giả, nhưng nếu nội dung đủ hấp dẫn trong cái post đó, cũng có thể lên đến vài chục ngàn like share trong vài giờ. Sự nổi tiếng không còn độc quyền của một ai đó đông fan hay nhiều người theo dõi.

Thuật toán này cũng không còn coi trọng mối quan hệ riêng tư mà ta muốn kết nối nữa. Sẽ có hàng tháng trời bạn chẳng thấy newsfeed nào từ người thân hữu, chỉ để một ngày nhớ ra chủ động vào trang của họ để bắt gặp một tin xấu tồi tệ nào đó đã xảy ra với họ – nhưng bạn không hề được phép biết.

Thuật toán này cũng làm tin đồn, tin nhảm, tin kịch tính và thông tin sai nhấn chìm thông tin thật, như đúng bản chất của nó – luôn tạo ra tương tác cao hơn.

Từ nhiều năm trước, vài nghiên cứu báo chí tôi đọc cho thấy sức lan toả của tin đồn và tin kịch tính đã vượt xa bản tin cùng nội dung với thông tin thật và nhiều tờ báo phải đau đầu nghĩ ra cách khiến bản tin thật đến được số độc giả đã “ăn phải” tin nhảm đó.

Nay nhờ có Facebook, thứ này phình to thêm như bệnh dịch.

Mỗi chúng ta đều có một lát cắt, đúng ý mình muốn, nhưng không hề là thật.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s